Ga naar de inhoud

Publicatie

Download

Contactpersoon

Ralph Mennes

Onderzoek Experiment Gesloten Coffeeshopketen

In het onderzoek ‘Experiment gesloten coffeeshopketen’, ook wel het ‘wietexperiment’ genoemd, bespreken we de methoden, resultaten en conclusies van een nulmeting voor dit experiment. In tien zogenoemde ‘interventiegemeenten’ zal cannabis die gekweekt is door gereguleerde cannabistelers verkocht worden. Maximaal tien geselecteerde bedrijfsmatige cannabistelers krijgen hiervoor tijdelijk een ontheffing van de Opiumwet. De nulmeting brengt de huidige situatie rond cannabisgebruik in de interventie- en vergelijkingsgemeenten voorafgaand aan de start van het experiment in kaart. Naast de nulmeting presenteert dit rapport de beleidstheorie van het Experiment gesloten coffeeshopketen.

Het onderzoek is aangevraagd door de ministeries van Justitie en Veiligheid (JenV) en Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) en uitgevoerd door Breuer&Intraval, RAND Europe en het Trimbos-instituut in opdracht van het Wetenschappelijk Onderzoek- en Datacentrum (WODC).

Probleemstelling

“Wat is de beleidstheorie van het Experiment gesloten coffeeshopketen? En wat is (in de periode van september tot december 2022) de stand van zaken in de interventie- en vergelijkingsgemeenten op het gebied van (a) coffeeshops en het bijbehorende beleid, (b) het aanbod en gebruik van cannabisproducten, (c) de aan cannabis gerelateerde overlast en illegale markt en (d) volksgezondheid, voorafgaand aan de introductie van de aanlevering van legaal geteelde, op kwaliteit gecontroleerde cannabis aan coffeeshops via een gesloten keten?”

Methode

Om een goed beeld te krijgen van het Experiment gesloten coffeeshopketen is gekozen voor een quasi-experimenteel evaluatieontwerp. De ontwikkelingen in de twee onderzoeksgroepen (interventiegemeenten en vergelijkingsgemeenten) worden gedurende de looptijd van het experiment vastgelegd en vergeleken met de nulmeting. Voorafgaand aan de nulmeting is de beleidstheorie gereconstrueerd om de beoogde werking van de interventie te verhelderen. Vervolgens is data verzameld in de interventie- en vergelijkingsgemeenten, waarbij diverse onderzoeksmethoden zijn ingezet. De dataverzameling omvat interviews met betrokkenen, tellingen van coffeeshopbezoekers, enquêtes onder bezoekers, menukaarten in coffeeshops, een enquête onder omwonenden en/of omwerkenden, korte vraaggesprekken met personeel van coffeeshops en een langlopende online enquête over het kopen van cannabis op de illegale markt. Ten slotte zijn politiegegevens over geregistreerde aan soft- en/of harddrugs gerelateerde incidenten en misdrijven in alle Nederlandse gemeenten verzameld en geanalyseerd.

Onderzoek ‘Experiment gesloten coffeeshopketen’ – belangrijkste resultaten

Deze nulmeting schetst de situatie in het najaar van 2022 met betrekking tot coffeeshops, bezoekers en de illegale cannabismarkt in de gemeenten die deelnemen aan het Experiment gesloten coffeeshopketen. De situatie in de interventiegemeenten is overeenkomstig aan die in de vergelijkingsgemeenten. De basis die door de nulmeting wordt gelegd, lijkt adequaat om de ontwikkelingen, kansen en risico’s van het experiment nauwlettend te monitoren in de vervolgmetingen. In toekomstige metingen worden de ontwikkelingen per onderzoeksgroep vergeleken met de situatie in de nulmeting. De nulmeting laat onder andere resultaten zien op het gebied van aanbod en de ervaringen van gebruikers met het huidige aanbod, de mogelijke overlast van coffeeshops en nadelen en risico’s van de huidige gedoogconstructie.

Impact door samenspel

Breuer&Intraval, RBO en Partoer. Drie bedrijven die al tientallen jaren op eigen wijze in de markt staan. Elk in een deel van de markt waar ze het verschil maken met hun kennis en expertise. Toch besloten we een paar jaar geleden samen verder te gaan en daar plukken onze klanten de vruchten van.

Familieverhaal
Partoer
RBO