In Nederland zijn coffeeshops gedoogd, maar ze moeten zich wel houden aan een vaste set nationale regels. De vijf bekendste criteria zijn de AHOJG-criteria: geen affichering, geen harddrugs, geen overlast, geen verkoop aan jongeren onder de 18 en geen grote hoeveelheden per transactie. Naast deze landelijke gedoogcriteria hebben gemeenten veel vrijheid om eigen aanvullend coffeeshopbeleid te voeren. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over de regels voor coffeeshops in 2026.
Welke regels gelden er voor de verkoop van cannabis in coffeeshops?
Coffeeshops mogen cannabis verkopen zolang zij zich houden aan de landelijke gedoogcriteria. De kern daarvan zijn de AHOJG-criteria, aangevuld met een maximale handelsvoorraad van 500 gram per vestiging. Verkoop is alleen toegestaan aan personen van 18 jaar en ouder, en uitsluitend aan ingezetenen van Nederland.
De vijf AHOJG-criteria op een rij:
- A – Geen affichering: geen reclame voor cannabis zichtbaar van buitenaf
- H – Geen harddrugs: geen verkoop of aanwezigheid van harddrugs in de coffeeshop
- O – Geen overlast: de coffeeshop mag geen overlast veroorzaken voor de omgeving
- J – Geen jongeren: geen toegang of verkoop aan personen onder de 18 jaar
- G – Geen grote hoeveelheden: maximaal 5 gram per transactie per persoon
Naast de AHOJG-criteria geldt ook de eis dat coffeeshops geen alcohol schenken. Wie zich niet aan deze regels houdt, riskeert sluiting van de zaak door de gemeente. De burgemeester heeft hiervoor de bevoegdheid op grond van de Gemeentewet en de Opiumwet.
Wat is het verschil tussen nationaal gedoogbeleid en gemeentelijk coffeeshopbeleid?
Het nationale gedoogbeleid stelt de minimumvereisten waaraan iedere coffeeshop in Nederland moet voldoen. Gemeentelijk coffeeshopbeleid gaat een stap verder: gemeenten mogen op basis van lokale omstandigheden aanvullende regels stellen, zolang die niet in strijd zijn met het landelijke kader. Het grote verschil is dat het Rijk bepaalt wat minimaal vereist is, terwijl de gemeente bepaalt wat lokaal wenselijk is.
In de praktijk betekent dit dat een gemeente kan beslissen of er überhaupt coffeeshops worden toegestaan, hoeveel vestigingen er mogen zijn, welke locaties in aanmerking komen en welke aanvullende voorwaarden gelden. Sommige gemeenten voeren een nulbeleid en staan helemaal geen coffeeshops toe. Andere gemeenten, zoals Amsterdam of Rotterdam, hebben juist een uitgebreid beleidskader ontwikkeld met specifieke regels over openingstijden, afstandscriteria en vergunningseisen.
Voor beleidsmakers is het dus van belang om zowel de nationale kaders als de lokale beleidsruimte goed te kennen. Coffeeshoponderzoek kan daarbij helpen om te begrijpen hoe vergelijkbare gemeenten hun beleid hebben vormgegeven.
Welke gemeenten mogen meedoen aan het experiment gesloten coffeeshopketen?
Het experiment gesloten coffeeshopketen, ook wel het wietexperiment of de gereguleerde teelt van cannabis genoemd, is bedoeld om de achterdeur van coffeeshops te legaliseren. Tien gemeenten nemen deel aan dit experiment: Almere, Arnhem, Breda, Groningen, Heerlen, Hellevoetsluis, Maastricht, Nijmegen, Tilburg en Zaanstad. Zij ontvangen legaal geteelde cannabis van gecertificeerde telers.
Het experiment loopt al enkele jaren en heeft als doel te onderzoeken of gereguleerde teelt en distributie van cannabis haalbaar zijn en welke effecten dit heeft op criminaliteit, volksgezondheid en overlast. In 2026 zijn de eerste resultaten beschikbaar en wordt nagedacht over een eventuele bredere uitrol. Gemeenten buiten de tien deelnemers mogen vooralsnog niet aansluiten bij het experiment, al wordt de discussie over uitbreiding steeds actiever gevoerd in politiek Den Haag.
Hoeveel coffeeshops mag een gemeente hebben?
Er is geen landelijke norm die bepaalt hoeveel coffeeshops een gemeente mag hebben. Het maximumaantal is een lokale beleidskeuze die de gemeente zelf maakt op basis van haar eigen coffeeshopbeleid. De ene gemeente hanteert een strikt maximum, de andere heeft historisch gegroeide aantallen die ze geleidelijk afbouwt.
In de praktijk zien we grote verschillen. Amsterdam heeft historisch gezien de meeste coffeeshops van Nederland, al is dat aantal de afgelopen jaren teruggebracht via een actief saneringsbeleid. Kleinere gemeenten kiezen soms voor één of twee vestigingen, of helemaal geen. De keuze hangt af van factoren als bevolkingsomvang, ligging nabij de grens, drugstoerisme en de lokale politieke situatie.
Gemeenten die hun beleid willen herijken, laten regelmatig coffeeshoponderzoek uitvoeren om de effecten van het huidige aantal vestigingen in kaart te brengen voordat ze een beslissing nemen over uitbreiding of inkrimping.
Wat zijn de regels voor coffeeshops nabij scholen en andere gevoelige locaties?
Landelijk is er geen wettelijke minimumafstand tussen coffeeshops en scholen of andere gevoelige locaties vastgelegd. Wel is het gemeentelijk beleid op dit punt vaak strikt: veel gemeenten hanteren in hun lokale verordening een minimumafstand van 250 meter of meer tot scholen, kinderdagverblijven, jongerencentra en andere plekken waar jongeren komen.
De achtergrond hiervan is dat het AHOJG-criterium “geen overlast” en het verbod op verkoop aan minderjarigen ook een preventieve ruimtelijke component hebben. Door coffeeshops niet te vestigen in de directe omgeving van jeugdvoorzieningen, wil de gemeente de drempel voor jongeren verhogen. Gemeenten die nieuwe vergunningen verlenen of bestaand beleid herzien, toetsen locaties dan ook standaard aan deze afstandscriteria.
De exacte invulling verschilt per gemeente. Sommige gemeenten rekenen de afstand van gevel tot gevel, andere hanteren een rechte lijn op de kaart. Dit soort nuances maakt coffeeshopbeleid lokaal maatwerk.
Hoe wordt handhaving van coffeeshopregels in de praktijk georganiseerd?
De handhaving van coffeeshopregels is in de eerste plaats een gemeentelijke verantwoordelijkheid. De burgemeester is bevoegd om een coffeeshop te sluiten bij overtreding van de gedoogcriteria of gemeentelijke vergunningsvoorwaarden. In de praktijk werken gemeenten hiervoor samen met de politie, de Belastingdienst en soms ook de Douane.
Handhaving verloopt doorgaans via de volgende stappen:
- Toezicht en controle: Gemeentelijke toezichthouders en politie controleren coffeeshops op naleving van de vergunningsvoorwaarden en de AHOJG-criteria.
- Waarschuwing: Bij een eerste of lichte overtreding volgt vaak een schriftelijke waarschuwing.
- Tijdelijke sluiting: Bij herhaling of ernstigere overtredingen kan de burgemeester de coffeeshop tijdelijk sluiten.
- Intrekking vergunning: Bij structurele overtredingen of ernstige misstanden kan de vergunning definitief worden ingetrokken.
- Strafrechtelijk optreden: Als er sprake is van criminele activiteiten, zoals betrokkenheid bij georganiseerde criminaliteit, kan ook het Openbaar Ministerie optreden.
Effectieve handhaving vraagt om een goede informatiepositie. Gemeenten die hun aanpak systematisch onderbouwen met onderzoeksdata, kunnen gerichter en effectiever optreden.
Hoe Breuer & Intraval helpt met coffeeshopbeleid
Coffeeshopbeleid is complex, lokaal maatwerk en staat voortdurend in beweging door nieuwe wet- en regelgeving, politieke druk en maatschappelijke ontwikkelingen. Breuer & Intraval ondersteunt gemeenten en overheidsorganisaties al meer dan 30 jaar bij het onderbouwen en evalueren van hun coffeeshopbeleid. Dat doen we concreet door:
- Het uitvoeren van nulmetingen en monitors om de effecten van coffeeshopbeleid in kaart te brengen
- Evaluatieonderzoek naar het functioneren van bestaand beleid en de naleving van gedoogcriteria
- Vergelijkend onderzoek naar hoe andere gemeenten vergelijkbare vraagstukken aanpakken
- Ondersteuning bij beleidsontwikkeling, van analyse tot advies en concrete beleidsaanbevelingen
- Specialistisch onderzoek rondom het experiment gesloten coffeeshopketen en de bredere cannabisvraagstukken
Of je nu als beleidsadviseur werkt aan een herziening van het lokale coffeeshopbeleid, als programmamanager verantwoordelijk bent voor de evaluatie van een bestaande aanpak, of als bestuurder wil weten hoe jouw gemeente zich verhoudt tot landelijke ontwikkelingen: Breuer & Intraval biedt de onafhankelijke expertise en praktische inzichten die je nodig hebt. Bekijk onze expertise op het gebied van coffeeshopbeleid of neem direct contact op om te bespreken wat we voor jouw gemeente kunnen betekenen.
